PATRON SZKOŁY

Wincenty Styś pochodził z rodziny chłopskiej. Urodził się w roku 1903 we wsi Husów w woj. podkarpackim. Dzieciństwo miał niełatwe, jak większość chłopskich dzieci w owych czasach. Od najmłodszych lat był obciążony poważnymi obowiązkami: pracą na gospodarstwie i opieką nad młodszym rodzeństwem. Ukończywszy pierwsze 4 lata ówczesnej szkoły powszechnej w rodzinnej wsi, uczęszczał do ośmioletniego Gimnazjum Państwowego w Łańcucie. W roku 1922, po uzyskaniu świadectwa dojrzałości, rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie. Dwukrotnie przerywał je z powodu złych warunków materialnych i choroby.

W roku 1928 uzyskał tytuł magistra i przez następne 2 lata pracował w Małopolskim Towarzystwie Rolniczym we Lwowie jako instruktor kół Młodzieży Wiejskiej. Tym zapoczątkował swe trwałe związki z ruchem ludowym. Pod jego wpływem kształtowała się orientacja polityczna Wincentego Stysia, co później znajdzie wyraz w jego zainteresowaniach twórczych i w walce o postęp społeczny wsi.

W roku 1930 został asystentem w Katedrze Ekonomii Społecznej Uniwersytetu Lwowskiego. W latach 1932 – 34 pogłębiał swoją wiedzę w ważnych ośrodkach badawczych ekonomii politycznej w Cambridge, Wiedniu i Rzymie, gdzie zapoznał się z tamtejszymi poglądami na zacofanie gospodarcze krajów rolniczych.

Badania naukowe młodego uczonego zaowocowały w 20-leciu międzywojennym opublikowaniem 38 prac, w tym 3 obszerniejszych rozpraw naukowych. Były to: „Rozdrabnianie gruntów chłopskich w byłym zaborze austriackim w latach 1787 – 1931”, „Wpływ przemysłowienia na ustrój rolniczy”, „Drogi postępu gospodarczego wsi”. Przedstawił w nich stosunki gospodarcze wsi i wyraził swoje poglądy na sprawę uzdrowienia rolnictwa w Polsce. W ostatnich latach okresu międzywojennego redagował i wydawał wraz z S. Inglotem i F. Bujakiem miesięcznik „Wieś i Pastwo”, w którym uzasadniał konieczność podniesienia poziomu kulturalnego wsi i zaznajamiał z różnymi formami spółdzielczości.

W roku 1945, wkrótce po zakończeniu II wojny światowej, Wincenty Styś zostaje powołany na stanowisko kierownika Katedry Ekonomii Politycznej na Uniwersytecie Wrocławskim, później obejmuje także katedrę w nowo utworzonej Wyższej Szkole Handlowej. W ten sposób swoją działalność naukową związał z Wrocławiem.

W pierwszych latach powojennych należał do grupy intelektualistów, którzy realizowali program odrodzenia gospodarczego Polski. Przyczynił się do umocnienia państwowości polskiej na Ziemiach Zachodnich, aktywnie uczestniczył w działaniach Rady Naukowej dla Zagadnień Ziem Odzyskanych i w opracowaniu koncepcji osadnictwa i ustroju rolniczego na zasiedlanych terenach. Swoje uzasadnione teoretycznie poglądy popierał czynem. Ściągał ze swoich rodzinnych stron rodziny chłopskie i pomagał im osiedlać się w okolicach Wrocławia na nowych gospodarstwach. Swoje obserwacje i doświadczenia wykorzystał w publikowanych wtedy artykułach i innych pracach.

W roku 1949 realia ówczesnych stosunków politycznych skłoniły uczonego do wycofania się z działalności społeczno-politycznej i z kierowania Katedrą Ekonomii Politycznej, podjął natomiast zajęcia dydaktyczne z historii gospodarczej Polski i świata.

Po roku 1956 prof. Wincenty Styś znowu angażuje się w szeroką działalność społeczną, naukową i dydaktyczną. Wraca na stanowisko kierownika Katedry Ekonomii Politycznej na Uniwersytecie Wrocławskim i WSE. Prowadzi wykłady z ekonomii politycznej, historii myśli ekonomicznej i ekonomii rolnictwa. W roku 1957 otrzymuje nagrodę naukową miasta Wrocławia i ostaje pierwszym rektorem Wyższej Szkoły Ekonomicznej. Rada Państwa odznacza go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Najważniejszym dziełem tego okresu jest „Współzależność rozwoju rodziny chłopskiej i jej gospodarstwa”.

W roku 1960 został członkiem Komisji Nauk Społecznych PAN, co umożliwiało mu wyjazdy do Londynu i innych ośrodków akademickich Anglii. Wygłaszał tam referaty na temat wyników swych badań naukowych. Nawiązał kontakty, które zapoczątkowały współpracę wrocławskich ośrodków naukowych z ekonomistami krajów zachodnich. Od roku 1958 był członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, prezesem Oddziału PTE i przewodniczącym zespołu organizacji badań naukowych przy WRN we Wrocławiu.

W kwietniu 1960 r. zasłużony działacz i uczony zmarł przedwcześnie, gdy był jeszcze w pełni sił twórczych. Nie zrealizował wszystkich swych planów, ale zostawił po sobie cenny dorobek naukowy, który zapewnił mu trwałą pamięć wśród pracowników nauki i licznych uczniów. Prof. Wincenty Styś był wybitnym naukowcem o szerokich zainteresowaniach i ogromnej wiedzy. Interesował się nie tylko ekonomią, lecz także socjologią, historią i geografią. Jego warsztat badawczy, szeroko rozbudowany i nowoczesny, jest dziś wzorem dla innych uczonych. Ze wzruszeniem i podziwem wspominają Wincentego Stysia ci, którzy go znali i studiowali pod jego kierunkiem. Odznaczał się skromnością, umiejętnością nawiązywania kontaktów ze słuchaczami, był utalentowanym mówcą.

Jako uczony wrocławski jest nam szczególnie bliski, gdyż w uczelni, gdzie był wykładowcą, studiowało wielu naszych absolwentów i niektórzy nauczyciele przedmiotów zawodowych. Poza tym w ramach swej rozległej działalności zajmował się również sprawami spółdzielczości wiejskiej, co szczególnie predestynowało go na duchowego opiekuna szkoły, która przygotowywała kadry pracowników spółdzielczości oraz innych instytucji handlowych i gospodarczych.